Quest artitgel fa part 3 da la seria "Vera activitad independenta or da la dischoccupaziun".
L'integraziun da personas en tschertga d'ina plazza en il prim marcat da lavur furma l'incumbensa principala da l'assicuranza cunter la dischoccupaziun svizra (ALV). In instrument specific e fitg cumplex per atterger quest finamira surordinada furma la mesira dal marcat da lavur (AMM) da la «promozion da l'activitad independenta» (FSE) tenor l'art. 71a fin 71d da la Lescha davart l'assicuranza cunter la dischoccupaziun (AVIG) en conjunctiun cun l'art. 95a fin 95e da l'Ordinaziun davart l'assicuranza cunter la dischoccupaziun (AVIV).
Questa mesira perseguescha il fin da pussibilitar a personas senza lavur la planisaziun e la preparaziun structurada d'ina activitad independenta durabla ed economicamain viabla, senza ch'ellas saja submessas durant la fasa da planisaziun al pressiun existenzial da la perdita immediata da las entradas ni a la obligaziun rigurusa da tschertgar ina plazza. Il sustegn finanzial succeda primarmain tras la pajada d'indemnisaziuns da di regularas da dischoccupaziun durant ina fasa da planisaziun definida sco era subsidiarmain tras la pussaivla surpigliada da risicos da perdita tar garantias.
Il preschent rapport analisescha la mesira FSE en in'aspect giuridic e cuntegnairas fitg profund. L'investigaziun sa basa plainamain sin las basas legalas da la Confederaziun, la giurisprudenza actuala dal Tribunal federal, las directivas obligatorias dal Secretariat d'Stadi per l'economia (SECO AVIG-Praxis AMM ed ALE) sco era las disposiziuns executivas specificas dal chantun Grischun. In focus regiunal spezial giascha sin l'ablocaziun administrativa per personas en tschertga d'ina plazza or da la regiun Viamala, numnadamain da la vischnanca da Domleschg, en interactziun cun il tschienter regiunal da plaschament (RAV) Thusis, l'Uffizi per industria, mestier e lavur (KIGA) Grischun e l'Anstalt da l'assicuranza sociala (SVA) Grischun.
Cundizions per il retratg da las indemnisaziuns da di durant la fasa da planisaziun
La dedisaziun d'indemnisaziuns da di per la promozion da l'activitad independenta è colliada cun cundizions normativas strictas e cumulativas. La verificaziun immateriala da questas cundizions oblia a l'uffizi chantonal, en il chantun Grischun al KIGA, en stretta coordinaziun cun la caissa da dischoccupaziun cumpetenta (ALK). La mesira ne servescha explizitairamain betg a procurair avantatgs economics injustifitgads a las personas assicuradas ni a subvenzionar branschas singulas, mabain ha primarmain sco finamira la terminaziun durabla da la dischoccupaziun.
La persona ch'inoltra la dumanda sto primarmain ademplir las cundizions generalas dal dretg da retschever l'indemnisaziun da dischoccupaziun (ALE) tenor l'art. 8 AVIG. Quai implitgescha che la persona pertutgada sto obligatoriamain esser dischoccupada e pussessar ina perdita da lavur imputabla da almain dus dis da lavur plainamain consecutivs, la quala cunduce ad ina perdita da gudagn. Concircant il temp da contribuziun pretenda la lescha la prova da almain 12 mais da contribuziun entaifer la fasa da basa regulara da dus onns per il temp da contribuziun. Il legislatur garantescha schenta excepziuns: Era personas ch'èn liberadas legalamain da l'adempliment dal temp da contribuziun – per exempel pervi d'ina furmaziun scolastica, ina morbia ni la crudada davent d'ina renta da l'assicuranza d'invaliditad (IV) – pon esser autorisadas, resguardond pussaivels temps d'spetga spezials per indemnisaziuns da di durant la fasa da planisaziun.
Ina cundizion demografica obligatoria è che la persona assicurada ha ademplì il 20avel onn da vita al mument da la pajada da la prestaziun. Nuasain quai è ina dimora legala en Svizra indispensabla; cunfinaris èn extragids da questa prestaziun specifica da l'ALV svizra e ston valair lur dretgs en il stadi da dimora.
Ina permissiun fundamentala furma la capacitad generala da vegnir plaschada da la persona petenta. La persona sto esser fundamentalmain pronta, en la posiziun e damai autorisada da acceptar ina lavur raschonaivla fin al mument da la disposiziun legala FSE tras il KIGA. Il SECO perséguescha en sia AVIG-Praxis AMM (Rz. K31) cleramain che ina incapacitad da vegnir plaschà existenta ne po betg vegnir legitimada tras ina disposiziun FSE relassada retroactivamain. Quai vala surtut en constellaziuns nua che la persona assicurada ha gia entschet da la sia atgna autoritad cun la realisaziun da la fasa da planisaziun, senza avair inoltrà entaifer in termin util ina dumanda formala tar il RAV cumpetent. La acceptaziun d'ina plazza da lavur dependenta e raschonaivla ha en la practica dal KIGA semper prioritad avant la promozion d'ina activitad independenta.
| Criteri | Definizion giuridica e manifestaziun en il context da la FSE | |---|---| | Dischoccupaziun | Perdita da lavur e da gudagn imputabla da almain 2 dis; annunzia tar il RAV. | | Temp da contribuziun | 12 mais temp da contribuziun en 2 onns ni preschientscha d'in motiv da liberaziun legal (art. 14 AVIG). | | Gradi ed abitaziun | Absolviment dal 20avel onn da vita; dimora legalamain obligatoria en Svizra (nagins cunfinaris). | | Capacitad da vegnir plaschà | Prontidat e capacitad fundamentala da acceptar ina lavur raschonaivla fin a la disposiziun formala da la FSE. | | Causalitad | Nagina culpa atgna per la dischoccupaziun cul fin da fundar in'existenza. | | Status dal project | Orientaziun obligatoria sin ina nova fundaziun; nagina surpigliada da firmas existentas. |
In strapazi giuridic critic tar la verificaziun da la dumanda è il connex causal tranter l'entschatta da la dischoccupaziun e la giavisch da vegnir independents professonalmain. Tenor la consolidada SECO AVIG-Praxis AMM (Rz. K7) è il sustegn finanzial tenor l'art. 71a sequents AVIG strictamain exclus sche la persona assicurada ha disditg sia davosa plazza dependenta expressamain cul fin da sa far independenta. L'assicuranza cunter la dischoccupaziun è concepida sco assicuranza da domagium e ne sa da betg vegnir entendida giuridicamain sco fond da fundaziun dal stadi.
Sche in post da lavur vegn surdada tras culpa atgna e senza in motiv justificà (art. 30 abs. 1 lit. a AVIG), ordinescha l'uffizi chantonal obligatoriamain dis da suspensiun en la autorisaziun dal dretg. Il Tribunal federal ha confirmà en constanta giurisprudenza che la durada da la suspensiun sa mesira tenor il grad da la culpa e po dumandar fin 60 dis tar ina culpa greva. Sche in link causal direct exista tranter questa disditga tras culpa atgna e la dumanda FSE, vegn la dumanda refusada plainamain. Quest connex causal impediens vala primarmain sco interrupt giuridicamain sche la persona assicurada sa decida per l'activitad independenta pir suenter plurs mais da retratg regular d'indemnisaziuns da di e suenter ina tschertga da lavur evidentamain senza successus, ni sche ella ha exercità en il trantertemp durant almain seseis mais consecutivs ina activitad dependenta en il marcat da lavur liber.
In'ulteriura differenziaziun essenziala pertutga la natura da l'interpresa: Nova fundaziun vers particulateis da surpigliada d'ina interpresa. Las indemnisaziuns da di da la fasa da planisaziun serveschan concepziunalmain exclusivamain a la preparaziun d'ina existenza economica plainamain nova. La giurisprudenza dal Tribunal federal e las directivas explicitas dal SECO (Rz. K23) statueschan che tar la surpigliada d'ina interpresa gia existenta ed operativamain activa ni tar l'entrada partenaria en in tal construct ne possan dar naginas indemnisaziuns da di per la fasa da planisaziun. La ratio giuridica ed economica davos quai di che tar ina interpresa stabilida è la fasa principala da planisaziun e preparaziun da la simpla vertur dal marcat gia concludida. Las mutaziuns administrativas d'executar, sco per exempel las annunzias en il register da commerzi ni ils ferms da notariat tar ina surpigliada, valan sco simplas acziuns d'execuziun d'ina decisiun interpretrendas gia concludida e ne justificheschan nagina liberaziun da plurs mais da las obligaziuns da l'assicuranza cunter la dischoccupaziun.
Sch'ellas ademplischan tut las cundizions normativas preliminaras, garantescha l'uffizi chantonal ina fasa da planisaziun da maximalmain 90 indemnisaziuns da di, quai che correspund ad ina durada temporala da var quatter mais. Sche entaifer la fasa da basa regulara da dus onns per il retratg da prestaziuns da la persona assicurada restan pli paucs che 90 indemnisaziuns da di, possan questas indemnisaziuns da planisaziun vegnir garantidas mo plazzada entaifer il dretg restant, damai che surpassar la fasa da basa legala è inamissibel. Sche plurs personas dischoccupadas sa decidan da structurar communablamain in singul project, sche mintgina d'ellas ha in dretg individual da maximalmain 90 indemnisaziuns da di.
Durant questa fasa concedida entra en vigur ina privilesgiada administrativa impurtanta: La persona assicurada è liberada plainamain da las disposiziuns da controlla ordinarias tenor l'art. 17 AVIG. Ella ne sto preschentar naginas stentas da lavur personalas a la caissa da dischoccupaziun ed è liberada da l'obligaziun da tschertgar collocaziuns da cunsigliament al RAV. Ella retschaiva durant quest temp vinavant 70 u 80 pertschient da sia gudagn assicurà en furma d'indemnisaziuns da di, per sa dedicar a temp plain a l'elaboraziun da sia interpresa. Avant u durant questa fasa da planisaziun po il KIGA approvar la visita da curs u coachings specifics (per exempel il programm da promozion FSE IFJ), per dar las utensils metodicas per l'attivaziun da l'affar; durant la durada da tals curs vegn la fasa da planisaziun FSE fermada formalamain, e la persona retschaiva prestaziuns ordinarias ALE, suenter che il rest da las indemnisaziuns FSE po vegnir retratg vinavant.
Il plan d'affars: inoltraziun, verificaziun da la viabilitad e dimensions finanzialas
La simpla declaraziun da la voluntad da sa far independents or da la dischoccupaziun ne basta en nagin cas per iniziar la mesira FSE. Il legislatur pretenda obligatoriamain la preschentaziun d'in document da concept fundà e documentà.
Tenor l'art. 71a abs. 1 AVIG e la directiva dal SECO (Rz. K36) sto la persona petenta preschentar in uschenumnà project brut, tipicamain en furma d'in plan d'affars u d'in document da concept detaglià. Quest project brut sto obligatoriamain esser orientà a structurar ina existenza economicamain viabla e durabla. Davart il cuntegn pretenda l'administraziun datas structuradas e realisticas davart differents secturs da l'affar. A l'entschatta giascha la descripziun da l'idea d'affars, la quala sa delimitada precisamain ils products u servetschs purschids sco era l'avantatg unich da vendida (Unique Selling Proposition). En conjunctiun cun quai vegn pretendida ina analisa dal marcat che identifitgescha la concurrenza directa, evaluescha lur fermezas e debilissas e definescha ils clients e marcats da vendita geografics coordinads. Aspects operativs sco l'organisaziun persunala, la logistica, l'infrastructura e las localitads necessarias sco era la furma giuridica ed il sesez planisads da l'interpresa ston er vegnir explicads.
Il fundament quantitativ dal plan d'affars furma la planisaziun finanziala: Cha ston vegnir elaborads in budget detaglià da liquiditad e d'affars per il prim onn operativ, ina repartiziun dal chapital da scret ed egl auter sco era ina planisaziun realistica da las daziuns e renditas. Completà vegn il dossier tras in plan d'acziun cronologic che represchentescha en furma translucida ils finamiras ed incumbs che crodan fin a la entschatta definitiva da l'interpresa. Integrada a questas chartas specificas d'affars sto la dumanda FSE vegnir cumplettada tras supplementaris formals sco in curriculum vitae actualisà, diplomas da furmaziun relevants e attestats da lavur, per provar la qualificaziun persunala e da la branscha da la persona fundadra.
Per ina persona en tschertga d'ina plazza cun dimora en la vischnanca politica da Domleschg (la quala è naschida tras fusions or da las fracziuns da Almens, Paspels, Pratval, Rodels e Tomils) entschaiva il prozess administrativ obligatoriamain tar il Tschienter regiunal da plaschament (RAV) Thusis, situà a la Feldstrasse 2 respectivamain 4 en 7430 Thusis. Il cunsigliament da persunal dal RAV registrescha initialmain la giavisch d'activitad independenta, evaluescha la qualificaziun en in prim tschins da cunsigliament e surdada il questiunari detaglià. La dumanda FSE compilada plainamain, inclusivamain il plan d'affars e tut ils supplementaris, vegn en seguit inoltrada sur il RAV. Il RAV Thusis fa ina verificaziun formalas preliminaras e stabilescha sche las cundizions dal dretg d'assicuranza èn ademplidas, avant che passar il dossier a l'istanza da decisiun chantonala surordinada. En il chantun Grischun appartegna la decisiun immateriala finala davart la dedisaziun da mesiras FSE a l'Uffizi per industria, mestier e lavur (KIGA), specificamain a la secziun Mesiras dal marcat da lavur (AMM) cun sesez a la Ringstrasse 10 en 7001 Chur.
L'evaluaziun microeconomica e da cuntegn dal project inoltrà succeda tras ils spezialists da la secziun AMM dal KIGA Grischun. Il focus da questa evaluaziun giascha sin la viabilitad economica e la durabilitad dal modell d'affars en il conturn dal marcat regiunal e surregiunal. Parsura la realisabilitad operativa dubitusa en vista a las cifras preschentadas, u sch'al sa manifestescha che la persona assicurada essess occupada mo parzialmain a lung temp tras l'interpresa planisada (sotoccupaziun) e restass uschia dischoccupada parzialmain sin temp indeterminà, è il KIGA obligà da la lescha da refusar il project. Las indemnisaziuns da di da l meglierar ne dastgan sut naginas circumstanzas vegnir instrumentalisadas per mantegnair artificialmain ina sotoccupaziun durabla u in project da dilettant betg rentabel tras subvenziuns da la communitad d'assicurads.
Nuasain la pajada d'indemnisaziuns da di prevesa l'AVIG en l'art. 71a abs. 2 ina furma da prestaziun subsidiara: La surpigliada dal risico da perdita tras ina garantia. Sche la persona assicurada sa decida per questa opziun, vegn il plan d'affars submess ad ina verificaziun da credit anc pli rigurusa, correspundenta a las bancas. Il KIGA Grischun retta il dossier en quest cas ad ina organisaziun da garantia renconoschida e subvenziunada da la Confederaziun. Per il chantun Grischun è primarmain cumpetenta la BG OST-SÜD Bürgschaftsgenossenschaft für KMU situada a St. Gallen, la quala operescha tenor principis da gestiun d'interpresa, ma senza finamira da gudagn. Questa cooperativa po conceder garantias fin ad in import maximal da 1 milliun francs svizers, nua che il fond da cumpensaziun da l'ALV surpiglia en cas da perdita 20 pertschient da quest risico (maximalmain 200'000 francs). La BG OST-SÜD evaluescha il modell d'affars, las cifras planisadas per ils proxims trais onns, la planisaziun da liquiditad sco era la bonitad dals exponents tras calculaziuns detagliadas da supportabilitad.
La surpigliada d'ina tala garantia è colliada cun custs per ils petents: La verificaziun importa ina taxa da basa da 500 francs per credits fin 30'000 francs, plus 100 francs per mintga ulteriurs 10'000 francs, nua che il SECO surpiglia questas taxas en il rom da la FSE; per la garantia currenta vegn lateritad incassada ina primia da risico annuala da 1.25 % da l'import da garantia. In aspect temporal decisiv: Sche ina persona dischoccupada vul cumulair indemnisaziuns da di da la fasa da planisaziun cun ina tala garantia dal risico da perdita, sto la dumanda currispondenta vegnir inoltrada obligatoriamain entaifer las primas 19 emnas da la dischoccupaziun controllada; sche mo ina garantia senza indemnisaziuns da di vegn demandada, importa il termin da submissiun 35 emnas.
| Tip da la prestaziun FSE | Combinabilitad | Termin da submissiun formal | Istanza da verificaziun cumpetenta | |---|---|---|---| | Mo indemnisaziuns da di da planisaziun (Max. 90 dis) | Po vegnir demandà sco unicha mesira. | Nagin termin stiri (sto dentant vegnir tractà entaifer la fasa da basa ordinaria). | KIGA Grischun (Sect. AMM) | | Garantia + indemnisaziuns da di (cumulaziun) | Combinescha la liberaziun cun la protecziun dal chapital. | Obligatoriamain entaifer ils prims 19 emnas da la dischoccupaziun controllada. | KIGA Grischun & BG OST-SÜD | | Mo garantia (garantia dal risico da perdita) | Per projects ch'èn gia planisads plainamain. | Obligatoriamain entaifer ils prims 35 emnas da la dischoccupaziun controllada. | KIGA Grischun & BG OST-SÜD |
Traplas tar l'annunzia tar l'AHV e dimensions dal dretg d'assicuranza sociala
Il prozess transitional or dal status da dischoccupaziun dependenta vers l'activitad independenta è caracterisà en Svizra tras in rait stert, savens pauc intuitiv, da obligaziuns dal dretg social e fiscal. La renconoschientscha formala sco "persona cun activitad independenta" ne succeda insumma betg automaticamain tras in'inscripziun en il register da commerzi, mabain pretenda in prozess specific tar l'Assicuranza federala da vegliesse e da giuvens relictgs (AHV). Per personas cun sesez d'affars en il Domleschg è l'Anstalt da l'assicuranza sociala (SVA) Grischun a la Ottostrasse 24 en Chur l'uffizi cumpetent per materia e lieu. Giassas sa scundan traplas impurtantas che pon menar tar ina dumanda da remboursament da prestaziuns ALV, tar la refusaziun da mieds da la caissa da pensiun u tar impurtantas paitgas posteriuras da daziuns.
Quest dilemma giuridicamain sequenteur sa preschenta als fundaturs gia tar la tscherna da la furma giuridica. La praxis dal SECO (Rz. K12) garantescha als participants da la FSE gea ina libertad formala tar la tscherna da lur vehichel giuridica, ma las consequenzas en il dretg d'assicuranza sociala èn dichotomicas: Sche in fundatur sa decida per ina firma singula u ina societad en collectiv, la qualifichescha la SVA Grischun sco persona cun activitad independenta. El porta il risico d'interpresa plainamain e paja contribuziuns personalas AHV/IV/EO en la maismensaziun da maximalmain 10 % sin sia netta entrada da lavur. En quest status crudada davent l'obligaziun da contribuziun a l'assicuranza cunter la dischoccupaziun; consequenziamain ne exista tar in naufragaziun commerciala nagina protecziun pli cunter la dischoccupaziun, e la conclusiun d'ina assicuranza obligatoria cunter accidents (UVG) cadess favur da soluziuns voluntarias sco la FUV u la prolungaziun da la protecziun d'accidents ALV sur ina assicuranza da patg tar la Suva per maximalmain seseis mais.
Sche il fundatur constituescha percunter ina persona giuridica (GmbH u AG), vegn el ord la perspectiva dogmatica da la SVA Grischun ad in lavuratur dependent da sia atgna societad. Quai oblighescha el e sia societad da pajar tut las contribuziuns socialas paritarias, includend las primias ALV e las contribuziuns a la prevenziun professionala (caissa da pensiun, BVG), sche il paja surpassa il limit d'entrada da 22'050 francs per onn. La "trapla ALV" scundida en quest cas (fixada en l'art. 31 abs. 3 lit. c AVIG) pretenda dentant che quests partenaris ne han nagin dretg d'indemnisaziun da lavur reducida u indemnisaziuns regularas da dischoccupaziun en cas d'ina diminuziun gronda da las incumbensas u d'ina crisa p.ex. virala, malgrà la pajada da contribuziun durabla, uschè daditsch che els pon influenzar decisivamain las decisiuns strategicas da l'affar en lur foncziun sco directurs u cussegliers d'administraziun. Il legislatur impedescha uschia il potenzial d'abus tenor il qual interprenders pudessan sa metter sez en lavur reducida sin custs da l'ALV. Pir tar ina separaziun definitiva ed irreversibla da l'interpresa – tras liquidaziun, concurs u vendita cumpletta da las parts e stizzada da l'autorisaziun da signatura en il register da commerzi – nascha in dretg exequibel legalamain sin indemnisaziun da dischoccupaziun.
In'ulteriura trapla giuridica profundida è la problematica da la "falsa activitad independenta". Sche fundaturs elegian la via da la firma singula, succeda la renconoschientscha dal status tras la SVA Grischun obligatoriamain ex post, pia pir suenter che l'activitad d'affars è vegnida entschetta effectivamain. La SVA ne sa basa tar la giudicaziun betg sin declaraziuns contractualas tranter il mandatari e ses clients, mabain analisescha strictamain las realitads economicas effectivas. Per vegnir qualificà sco independents tenor il dretg d'assicuranza sociala ston cundizions obligatorias vegnir ademplidas cumulativamain: Il fundatur sto far investizions impurtantas en la atgna infrastructura d'affars, porter personalmain il risico finanzial d'incasso e da perdita, apparair sin il marcat sub l'atgna firma ed en l'execuziun da sias incumbensas ne esser submess a las directivas da terzs. Sco regla da primamain da las caissas da cumpensaziun vala la pluralitad da mandants. Sche l'interprendur da la firma singula geda sur 50 pertschient da sia entrada annuala tar in singul mandant u pussessa pli paucs che trais clients independents, nascha il ferm sospet d'ina dependenza economica e falsa activitad independenta. Sche la SVA mezza la renconoschientscha u la retta en seguit entaifer ina controlla ordinaria da lavuraziun, èn las consequenzas fiscalas severevels: Il client formal vegn ex tunc requalificà sco lavurader legal ed è obligà da pajar retroactivamain fin a tschintg onns las contribuziuns da lavurader e patrun a l'AHV/IV/EO, ALV ed explicitamain primias BVG sin l'onorari paja. Per il participant FSE mo quai significa betg mo la perdita da sia activitad independenta, mabain el sa expona al risico che il KIGA Grischun metta en dubi las indemnisaziuns da di concedidas durante la fasa da planisaziun, sch'al sa manifestescha che la supposta fundaziun d'interpresa è stada orientada davent da l'entschatta sin ina occupaziun fissa scundida sub il mantet d'in mandat.
Per blers fundaturs furma il chapital accumulà en las caissas da pensiun (BVG) la fontauna da finanziaziun la pli impurtanta per l'activitad independenta. Era cheu cuntegna la regulaziun impedimentis tschorbs. Il retratg en contant da la prestaziun da liberaziun cul fin da fundar in affar è permess tras la Lescha davart la liberalisaziun dal chapital (FZG), ma collià cun restriccziuns formalas severas. On primis è quest retratg dogmaticamain mo pussaivel tar la fundaziun d'ina firma singula u societad en collectiv; sco gia declerà, resta il fundatur d'ina AG u GmbH en la posiziun d'in lavurader dependent, per via da quai che il retratg anticipà da las finanzas per la activitad independenta el vegn refusà categoricamain. En segund loco pretendan las instituziuns da prevenziun sco conditio sine qua non ina attestaziun uffiziala da la SVA Grischun che la persona pertutgada è affiliada a la caissa da cumpensaziun sco persona cun activitad independenta en il gudagn principal.
L'aspect pli critic è dentant il termin absolut da perdemainctas: La dumanda da pajament en contant dal chapital da prevenziun sto vegnir inoltrada obligatoriamain entaifer 12 mais suenter l'entschatta effectiva da l'activitad independenta tar la caissa da pensiun u la fundaziun da liberaziun. Sche il fundatur stritga quest termin – per exempel pervi che el ha retardà l'entrata en il marcat u pervi che il prozess da renconoschientscha tar la SVA Grischun s'ha prolungà pervi da dumandas posterioras tar quittanzas u uffertas –, è l'access als mieds da la caissa da pensiun per quest fin irrevocablamain perit. Qui sa vul proteger privatamain en consequenza d'ina manquantas connexiun BVG po, sco independents senza caissa da pensiun sur il pilastran 3a, spargnar per la vegliadad fin 20 pertschient da sia netta entrada annuala (en l'onn da taglia 2026 maximalmain 36'288 francs) cun avantatgs da taglia.
Nuasain questas consideraziuns dal dretg social ne po l'aspect fiscal betg vegnir emblidà: Era las indemnisaziuns da dischoccupaziun retratgas durant la fasa da planisaziun dal KIGA valan tenor il dretg fiscal sco entrada suttamessa a taglia, pervia da quai che ils retscheviders ston furmar las provisiuns currispondentas per las taglias chantonalas e la taglia directa da la Confederaziun.
Desannunzia tar il RAV Domleschg e las consequenzas giuridicas suenter la fasa da planisaziun
Per personas en tschertga d'ina plazza cun dimora en las vischnancas dal Domleschg furma il Tschienter regiunal da plaschament (RAV) Thusis la fatscha primara tar l'assicuranza cunter la dischoccupaziun. Il decurs dal chalender da la fasa da planisaziun approvada da maximalmain 90 dis marchescha in punct da caesura giuridicamain fitg relevant, tar il qual ina decisiun definitiva ed obligatoria davart il futur professonal da la persona assicurada sto vegnir pigliada.
Immediatamain suenter la fin da la fasa da planisaziun approvada, al pli tard dentant simultanamain cun il retratg da la davosa indemnisaziun da di FSE, è la persona assicurada obligada da la lescha da declarar en scrit a la secziun Mesiras dal marcat da lavur dal KIGA Grischun en Chur ed al cunsigliader da persunal responsabel dal RAV Thusis sche il project structurà en il plan d'affars vegn realisà operativamain e sch'ella entschaiva l'activitad independenta principala u betg. Quest mument pretenda ina decisiun binaria strictamain. Ina cuntinuaziun hibrida, tar la quala la persona perséguescha il project FSE forsa betg plainamain madirà a temp parzial, declara sia activitad independenta sco gudagn interimar ed pretenda simultanamain vinavant indemnisaziuns da di or da l'assicuranza ordinaria cunter la dischoccupaziun, è prohibida categoricamain dal legislatur suenter il retratg d'indemnisaziuns da planisaziun.
Senario A: Cun successus enconuschibla entschatta da l'activitad independenta ed il rait da segirezza da l'ALV
Sche il fundatur sa decida per la realisaziun operativa da ses plan, succeda la desannunzia uffiziala da la collocaziun da lavur publica tar il RAV Thusis, tras quai che il status sco persona annunziada dischoccupada finascha. Cun quest pass crudada davent tut las obligaziuns dal marcat da lavur, ma era il dretg da pajaments mensils regular d'indemnisaziuns da di.
Per promover la prontidat da risico d'interpresa e per diminuir las consequenzas dramaticas d'in tampran naufragaziun commercial, implementescha l'AVIG a quest punct in mechanissem da protecziun giuridic substanzial. Per personas che executan il midament en l'activitad independenta suenter ina fasa da planisaziun sustegnida tras l'ALV, vegn la fasa da basa regulara da dus onns per il retratg da prestaziuns prolungada massivamain sin quatter onns (art. 71d abs. 2 AVIG).
Sche la start-up en quest fenestra extendida da quatter onns sa demostrascha sco betg viabla, pussibilitescha quest rait da segirezza a la persona da dar si formalamain e definitivamain l'activitad independenta ed sa re-annunziar sco dischoccupada tar la vischnanca da dimora e tar il RAV Thusis. Ella po sa referir en quest cas sin il dretg restant da sias indemnisaziuns da di vertentamain verturtas (nua che las 90 indemnisaziuns da di FSE gia consumadas vegnan deducidas), senza ch'ella sto ademplir la cundizion d'in nov temp da contribuziun da daudesch mais or d'ina lavur dependenta. Questa regulaziun protelegia interprenders cun naufragaziun effectivamain avant la crudada directa en l'assistenza sociala chantonala. Il Tribunal federal ha confirmà en decisiuns eziantas (sco BGE 133 V 133) che questa prolungaziun da la fasa da basa da quatter onns per evitar in tractament betg egual giuridic ne vala betg mo per interprenders da firmas singulas, mabain sto vegnir applitgada explicitamain era per personas similas a patruns che han fundà ina GmbH u AG e la han liquidà demonstrablamain iterativamain.
Senario B: Interrupziun dal project e return en la obligaziun da controlla
Sche la persona petenta vegn a la conclusiun al fin da la fasa da planisaziun, suenter analisa profonda dal marcat, che ses project ne passa betg la verificaziun da la realitad economica u che la finanziaziun necessaria ne po betg vegnir organisada, sto ella desister da l'entschatta da l'activitad independenta principala. Las consequenzas giuridicas da questa interrupziun èn strictas e pretendan in'acziun immediata.
On primis sto il project sustegnì sur la FSE vegnir rendì e definitivamain abandonà; ina cuntinuaziun sco hobby u activitad secundara reducida sub la retschertga d'indemnisaziuns ALV è vedada legalamain. On segund loco è la persona submess a las regulaziuns stertas da controlla da l'assicuranza cunter la dischoccupaziun davent dal prim di suenter la fin da la fasa da planisaziun. La posiziun da las obligaziuns vegn annullada; la persona assicurada sto dar en per il RAV Thusis immediatamain darvis stentas da lavur personalas en furma da candidaturas qualificadas ed è sforzada da acceptar mintga lavur dependenta e raschonaivla per diminuir il domagium.
Impurtanza giuridica speziala survegn il deportament da la persona petenta durant e tar la fin da la fasa da planisaziun. Sche la persona interrumpa la fasa da planisaziun pervi d'ina atgna culpa responsabla u sche ella desista suenter il retratg plainamain da las 90 indemnisaziuns da di or da motivs puramain subjectivs e tras culpa atgna da la fundaziun effectiva da l'interpresa, prevesa l'AVIG mechanisms da sancziun severas. Tenor l'art. 30 abs. 1 lit. g AVIG ordinescha l'uffizi chantonal en tals cas ina suspensiun en l'autorisaziun dal dretg. Questa sancziun retta a la persona dischoccupada l'indemnisaziun da di per in numer definì da dis, nua che la mesira da la sancziun sa mezza proportionalmain al grad da la culpa, ma è limitada legalamain en questa constellaziun specifica sin maximalmain 25 dis da suspensiun.
| Svilups e definitivs ferms | Durada / Termin final | Relevanza dal dretg d'assicuranza sociala en il prozess FSE | |---|---|---| | Dumanda da garantia cun indemnisaziuns da di | Entaifer 19 emnas | Termin davent da l'entschatta da la dischoccupaziun per inoltrar la dumanda tar in viadi combinà (ALV e BG OST-SÜD). | | Durada maximala da la fasa da planisaziun | 90 indemnisaziuns da di | Cumpigliar ca. quatter mais; liberaziun cumplaina da las obligaziuns da controlla dal RAV e stentas da lavur. | | Punct da decisiun (realisaziun) | Ultim di da la fasa | Communicaziun da scret obligatoria al KIGA Grischun ed al RAV Thusis davart l'entschatta ni l'interrupziun dal project. | | Retratg anticipà BVG/Caissa da pensiun | 12 mais | Termin da perdemainctas absolut suenter l'entschatta da l'activitad independenta per inoltrar la dumanda da pajament tar la caissa da pensiun. | | Extensziun da la fasa da basa ALV | 4 onns | Fasa da basa extendida per il retratg da prestaziuns sco rait da segirezza tar ina demissiun formala e definitiva da l'affar. | | Sancziun tar interrupziun per culpa atgna | Max. 25 dis da suspensiun | Varient da las indemnisaziuns da di tenor art. 30 abs. 1 lit. g AVIG, sch'il project sustegnì vegn bandonà senza motiv objectiv. |
Sche tar controllas lateritadas da las caissas da cumpensaziun u da las caissas da dischoccupaziun sa mussas che las indemnisaziuns da di da la fasa da planisaziun èn vegnidas retratgas sub la simulaziun da fats falsas – per exempel sche il KIGA reconoscha che la firma suppostamain planisada era gia activa operativamain integralmain avant l'approvaziun FSE u sch'al existiva en la realitad gia ina occupaziun dependenta sub il mantet d'ina activitad independenta –, qualifichescha la lescha ils mieds retratgs obligatoriamain sco retratg d'indemnisaziun illegitima. Tenor la Lescha federala davart la part generala dal dretg d'assicuranza sociala (art. 25 abs. 1 ATSG) sto la caissa da dischoccupaziun demandar retroactivamain quests imports.
Els termins da prescripziun per questas pretensziuns da remboursament èn strictas: Il dretg da remboursament finascha en la regla suenter trais onns (termin relativ) suenter che la caissa ha retschevì enconuschientscha da quai, al pli tard dentant suenter tschintg onns suenter il pajament singul (termin absolut). La giurisprudenza dal Tribunal federal statuescha amur da quai che tar pretensziuns da remboursament che sa derivan d'acziuns puniblas (sco fraud tar l'inoltraziun da la dumanda), è il termin da prescripziun penal pli lung decisiv; quest termin pli lung s'extenda tenor BGE 147 V 417 er sin ils ereditars da la persona che ha commess l'act punibel, damai che ils debits da remboursament suttamettan a la successiun universal dal dretg d'ereditar e ne han nagin caracter da puniziun personalissim. Ina remissiun dal remboursament è mo pussaivla tar ina bona fida attestada e la preschentaziun simultana d'ina durezza economica gronda, quai che è exclus categoricamain tar in fraud sapientiv dals cunsigliaders dal RAV.
Conclusiun
La mesira dal RAV 'promozion da l'activitad independenta' sa preschenta sco in instrument fitg effectiv, economicamain raschonaivul, dentant administrativamain e giuridicamain fitg exigent da l'assicuranza cunter la dischoccupaziun svizra. La concessiun da las 90 indemnisaziuns da planisaziun tras il sectur AMM dal KIGA Grischun pretenda betg mo la preschentaziun d'in project brut economicamain viabel e finanzialmain structurà, mabain prevesa obligatoriamain l'exclusiun cumplaina da mintga culpa atgna causala tar la disditga dal contract precedents.
Futurs interprenders or dal sectur da lavur dal RAV Thusis ston obligatoriamain esser conscients da la vasta dimensiun dal dretg d'assicuranza sociala da lur decisiuns. Il cundiziunament giuridic tranter la tscherna da la furma giuridica (firma singula vers GmbH/AG) e la renconoschientscha sco persona cun activitad independenta tras la SVA Grischun sa scunda risicos finanzials existenzials. Quests sa radsplitgan da pajaments posteriurs pervi d'ina falsa activitad independenta constatada sur la blocada da prestaziuns ALV per personas similas a patruns fin al perdemaincta irrevocabel da dretgs da la caissa da pensiun pervi da stritgar termins stiris. Pir chi che executan tar la fin da la fasa da planisaziun da 90 dis ina desannunzia correctas e retschaivan l'activitad d'interpresa en il marcat en furma regulara, profitan da la prolungaziun da quatter onns da la fasa da basa ALV, la quala servescha sco rait da segirezza dal stadi essenzial sche il pass en l'activitad independenta vegness a far naufragaziun en tscherta vegliament.
