Zum Inhalt springen
← Enavos a la survista
15.06.2026
Debatte

Annullaziun da l’agenziament davant il Tribunal federal: Koch cuntra CEO

Il dretg svizzer davart l’agenziament è considerà sco extremamain liberal. Ma tge vala en realitad per la protecziun dals lavurants pli vegls? Duas sentenzias dal Tribunal federal mussan in sistem da duas classas.

Illustraziun d’in tribunal
AI Image

La libertad d’agenziament en Svizra è ina valur auta – ma na duess betg vegnir abusada per l’exclusiun legala da lavurants pli vegls.

Il martgà svizzer dal lavur è profundamain fundà sin il princip da la libertad d’agenziament: per agenziar, na duess betg esser necessari in motiv concret. Per proteger ils lavurants pli vegls ha sviluppà il Tribunal federal la dotrina da l’«augmentada obligaziun da tgira». Ma analisand la giurisdicziun recenta sa constata: la protecziun cunter ina agenziament abusiva per motiv d’agenziament è en Svizra ina dumonda da hierarchia e da retribuziun.

L’obligaziun augmentada da tgira: Tge pretenda il lescha effectivamain

Conform artitgel 328 dal Cudesch svizzer d’obligaziuns (CO) è l’agenziant obligà a respectar la persunalitad dal lavurant e a protegerla. Dal quai deducescha il Tribunal federal che lavurants pli vegls (en pratica spesso da 58 fin 60 onns) cun lunga durada da servetsch (pli che 10 onns) giudevan ad in protecziun speziala.

Agenzia in tal persuna, l’agenziant duess agir cun prudenza. El duess:

  1. Informar il lavurant en temps utilisabel davart la intenziun d’agenziament.
  2. Ascoltar el e discutair la situaziun.
  3. Cuntanscher activamain alternatives socialmain acceptablas (per exempel: occupaziun ulteriura en in pensum reducì u ina autra rolla).

S’ils fa falla, vala l’agenziament sco abusiv (artitgel 336 CO), il che po manar a pagaments da finamira da finamira fin a sis pertschient dal salari mensil.

Ma en pratica funcziunescha il dretg svizzer da lavur sco ina societad da duas classas.

Cas 1: Il cuschinier e la protecziun dal segment da basa (sentenzia 4A_117/2023)

In exempel impressiunant per la protecziun dal segment da basa furnescha la sentenzia 4A_117/2023 dal Tribunal federal.

In cuschinier da 64 onns, che aveva circa 30 onns servetsch en il medem restaurant (ultimamain sco vicecuschinier), ha subì ina lesiun gravis dal genucli. Onn e mez avant la pensiun ordinaria l’agenziant l’ha licenzià. L’agenziant argumentava cynicamain che il licenziament serviss a l’interess dal cuschinier, uschia ch’el pudess pretender diurnas da malsauns e assistenza al dischoccupà, pluttost che ina reducziun dal salari.

Il Tribunal federal ha refusà quest argument e ha condemnà l’agenziant per in agenziament abusiv a ina indemnisaziun da 4,5 pertschient dal salari mensil. L’agenziant aveva violà l’obligaziun augmentada da tgira, perquai che na l’aveva betg informà ni consultà ni cuntanscher alternatives socialmain acceptablas. Questa sentenzia mussa: Il segment da basa è bain protegì en cas da fallas formelas.

Cas 2: Il CEO e la flexibilisaziun per persunas cun ina retribuziun elevada (sentenzia 4A_44/2021)

En contrast diametral a quest cas sta la sentenzia 4A_44/2021. Qua è stà en discussiun in CEO da 60 onns, che aveva servì durant 37 onns en il medem concern e è vegnì licenzià abruptamain. Il salari annual era circa 230 000 francs svizras.

La instanza inferiura ha anc classifitgà la licenziament sco abusiv per motiv d’agenziament, uschia che l’onn da vegliadetgna e la durada extremamain lunga dal servetsch. Ma il Tribunal federal ha annullà quest giudicament e ha declarà il licenziament absolutamain legal.

La motivaziun dals giuvenils è revelanta:

  • Per in CEO cun pussanzaziuns vastas pesa pli grev l’interess da l’agenziant a la libertad d’agenziament.
  • Ina occupaziun ulteriura en ina rolla inferiura na duess betg esser praticabla per ina persuna da direcziun en pratica.
  • Na vegnì pretenda ina obligaziun da preavvis ni da consultaziun per questa categoria da lavurants.

La realitad senza ornament: Societad da duas classas davant il tribunal

Il cumparegli da quest dus cas mussa in veritad dolorosa:

  • Mentre che il lavurant artisanal u cuschinier da 63 onns è protegì tras l’obligaziun da preavvis e da consultaziun, sta il lavurant da direcziun da 61 onns sin ina basa giuridica extremamain instabila. A partir d’ina certa stadira da retribuziun e da jerarchia vala la obligaziun da tgira dal patrùn davant il tribunal sco «na practicabla».

Quai forza ils lavurants pli vegls en ina rolla defensiva. Quai che è licenzià en agenziament è statisticamain quasi dubelmain pli difficil da chattar in nov post. La durada da la retschertga sa prolungescha en media dad 140 a suror 200 dis. Moltas persunas finissan en l’exclusiun dal martgà da lavur.

PARAT: Indipendenza ordaifer il mendicament

La conclusiun da questa realitad giuridica è clara: Na duess betg vegnir dependì dal protecziun legala. La vera segirezza na nascha che tras la protecziun legala, ma tras l’autonomia e la forza persunala en il martgà da lavur.

PARAT è exactamain sviluppà per quai:

  • Per assister ils lavurants pli vegls a structurar lur experientsa da decennis en in modern design d’agenziament ATS-friendlich.
  • Per reducir il stress administrativ da la retschertga da post tramite tracking integrà e exports cun in clic sin il minim.
  • Per mantegnair las redas dal svilup professional en maun – independentamain da sche ins è cuschinier, artisanal u CEO.

Mettet Voss documents actuals e mantenei la controlla completa sur Vossa futura professionala cun il PARAT Lebenslauf-Wizard.